Sâm Cao Ly – Đặc Điểm Công Dụng Và Cách Dùng

Ngày đăng: 09/08/2021
20 lượt xem

Sâm cao ly hay nói một cách khác với tên phổ cập là sâm Triều Tiên – một loại dược liệu rất quý hiếm. Vị thuốc có khả năng ngừa bệnh ung thư, chống oxy hóa, làm giảm đường huyết… Nó được vận dụng trong số rất nhiều loại thuốc chữa bệnh nhưng cần làm đúng cách để tránh chạm mặt phải những phản ứng đi kèm.

Sâm Cao Ly
Sâm Cao Ly

hình ảnh sâm cao ly

Hình ảnh cây sâm cao ly – còn gọi là sâm Triều Tiên

tên thường gọi khác: Sâm Triều Tiên, Sâm Hàn Quốc, Nhân sâm, Viên sâm…
Tên khoa học: Panax ginseng C. A. Mey.
Họ: Ngũ gia bì (Araliaceae)

diễn đạt dược liệu

Sâm Cao Ly
Sâm Cao Ly

1. Đặc điểm thực vật

Sâm cao ly là 1 trong những loại cây sống lâu năm cao khoảng 0,6m, phần rễ mọc thành củ to. Lá sâm mọc vòng với phần cuống dài. Lá kép có nhiều lá chét mọc thành hình kha khá giống với chân vịt. Lá chét có hình trứng, phần mép lá có răng cưa sâu.

khi cây đủ từ 3 năm tuổi trở đi thì mới ban đầu ra hoa & kết trái. Hoa lưu hành vào ngày hè khoảng tháng 3 – 5. Cụm hoa có hình tán và mọc ở đầu cành. Hoa sâm cao ly có màu xanh nhạt, gồm 5 cánh, 5 nhị & bầu hạ 2 núm.

Quả mọng hơi dẹt to khoảng bằng hạt đậu xanh. lúc quả chín sẽ có red color tươi, mỗi quả có 2 hạt. Hạt của các cây sâm ở năm thứ 3 chưa tốt, lúc cây được khoảng 4 – 5 năm tuổi mới mà thậm chí dùng hạt làm giống. Mùa quả rớt vào khoảng từ tháng 6 đến tháng 7.

2. cơ quan sử dụng

Củ rễ của cây sâm cao ly là cơ quan đc sử dụng để gia công vị thuốc.

3. Phân bố

Sâm cao ly là loại nhân sâm có nguồn gốc ở Triều Tiên. ngoài ra giống sâm này còn được đưa ra tại một vài vùng thuộc Hàn Quốc.

4. Thu hái và sơ chế

Rễ củ của cây sâm cao ly thường được thu hoạch vào mùa thu, tầm khoảng tháng 9 – 10. Lấy phần rễ củ của các cây đã có tuổi thọ từ 4 năm trở lên. tiếp đến rửa sạch, có thể sử dụng tươi hoặc sơ chế để bảo quản dùng dần.

tiếp sau đây là ít cách chế tao sâm cao ly phổ biến:

Chế thành hồng sâm: Loại này đc tuyển chọn rất kỹ lưỡng từ những củ sâm tươi chất lượng nhất về cả dáng vẻ và size. Đem hấp rồi sấy khoảng 3 – 6 lần để lượng nước trong củ sâm giảm còn ở mức bên dưới 14%.
Chế thành bạch sâm: những củ không đáp ứng nhu cầu để chế hồng sâm sẽ đc sử dụng chế bạch sâm. Cần loại hết rễ con và cạo sạch vỏ mỏng tanh phía ngoài rồi đem phơi nắng sơ qua cho rốc bớt nước. kế tiếp trần trong nước sôi và tẩm đường rồi loại đi phơi hay sấy cho khô thêm lần nữa.
ngoài ra, còn thậm chí chế tao dễ chơi bằng cách rửa cho sạch rồi đem phơi khô. Hoặc rửa sạch, nhúng vào nước sôi vài phút rồi đem phơi. Hay giã nước gừng tươi tẩm vào sâm phiến rồi ủ trong 30 phút và đem sao nhỏ lửa cho khô (tỷ lệ 1kg sâm cao ly tươi cần sử dụng 0,1kg gừng).
sâm Triều Tiên

Sâm Cao Ly
Sâm Cao Ly

sau khi thu hái thậm chí chế tao sâm cao ly thành dạng hồng sâm

5. bảo quản

Cần đựng dược liệu trong hộp kín & bảo vệ ở nơi khô mát, tránh ẩm thấp, mối mọt.

6. phần tử hóa học

nghiên cứu và phân tích ghi nhận sâm cao ly có chứa một vài bộ phận quan trọng như sau:

ginsenosides
polyacetylenic
acid béo
panaxan A và B
Re, Rg1, Rb2, Rc
peptides
polysaccharides
malnonyl

Vị thuốc sâm cao ly

1. Tính vị

Cao ly sâm được ghi nhận là có vị ngọt & tính ôn.

2. Quy kinh

đc quy vào 3 kinh Phế, Tâm & Tỳ.

3. tác dụng dược lý

Sâm Cao Ly
Sâm Cao Ly

Theo y khoa cổ truyền:

Sâm cao ly có tác dụng an tinh thần, thông huyết mạch, điều trung trị khí, bồ ngũ tạng…
trường hợp sử dụng ở dạng tươi có công dụng tả hỏa. Còn lúc tẩm sao sẽ có chức năng bổ tân dịch và bổ nguyên khí.
Theo nghiên cứu hiện đại:

so với hệ thần kinh trung ương trung ương: những bộ phận trong dược liệu này mà thậm chí làm gia tăng quá trình hưng phấn của võ não. đồng thời nâng cấp độ hoạt bát của chuyển động thần kinh & tăng cường chu trình ức chế. Giúp hệ thần kinh trung ương trở về tình trạng thông thường nếu như có sự rối loạn xảy ra giữa 2 chu trình trên.
đối với chức năng phản ứng của cơ thể: Sâm cao ly giúp làm tăng trưởng sức khỏe không đặc hiệu của thể chất trước sự tấn công của các yếu tố gây độc hại. tác dụng này đã đc minh chứng trong một số trong những tình huống như lây nhiễm virus, nhiễm độc do chiếu xạ, nhiễm độc rượu, stress tinh thần…
so với tuyến yên & vỏ thượng thận: những ginsenoid trong sâm Triều Tiên đều có chức năng kháng kích thích & tức chế rõ rệt những thay đổi về mặt cân nặng của tuyến thượng thận, tuyến ức, lách & cả tuyến giáp trong quá trình phản ứng kích ứng.
so với tuyến sinh dục: Dược liệu có chức năng kích ứng tuyến yên nhận ra các hormone hướng sinh dục, đồng thời cùng lúc làm đẩy mạnh chu trình trưởng thành giới tính.
đối với chu trình chuyển hóa chất: Nhiều nghiên cứu cho là nhân sâm tăng tốc hô hấp tế bào đồng thời đẩy mạnh chu trình phân hủy đường & tăng cường chuyển hóa năng lượng.
so với hệ tuần hoàn: Sâm Triều Tiên có khả năng bức tốc sức co bóp với tim, ngoài ra nó còn khiến cho giảm hay nâng cấp không ổn định nhịp tim do adrenalin & chloroform xảy nên. so với mạch não, mạch vành hay đáy thị giác, dược liệu này có chức năng gây giãn mạch.
các tác dụng khác: Tăng mọi chức năng thải độc của gan, giúp nâng cao thị thực, đồng thời làm tăng thời gian làm việc thích nghi của mắt trong tình huống thiếu ánh sáng. tức chế vận động và sự đi lên của các cấu trúc tế bào ung thư…

4. cách dùng – liều lượng

Sâm Cao Ly
Sâm Cao Ly

Có nhiều phương pháp để lạm dụng sâm cao ly và tùy theo mỗi cách sử dụng lại có đề xuất về liều lượng khác nhau:

Hãm trà để uống: mỗi đợt chỉ cần lấy 1 – 2g sâm cho vào ấm rồi thêm nước sôi vào hãm trong 10 phút là mà thậm chí uống. khi uống cạn mà thậm chí cho nước sôi vào hãm thêm một vài đợt tiếp nhữa đến lúc trà hết vị. Phần buồn chán sử dụng nhai kỹ nuốt nước cũng tương đối giỏi.
Ngậm sâm: mỗi đợt sử dụng 1 lát sâm mỏng tanh ngậm trong miệng đến lúc sâm mềm thì nhai nuốt cả phần buồn phiền. từng ngày chỉ nên sử dụng 3 – 4 lát mỏng tanh.
tán thành bột: Sâm cao ly đem phơi hoặc sấy khô rồi đi nghiền thành bột mịn. mỗi lần sử dụng 1 – 2g uống quan trọng với nước sôi ấm hay hãm trà để uống.
Sâm ngâm mật ong: dùng sâm cao ly ở dạng tươi đem thái lát mỏng manh rồi cho vào bình thủy tinh, đổ ngập mật ong rừng lên để ngâm. mỗi ngày uống khoảng 1 – 4g. thậm chí ăn quan trọng hoặc pha với nước sôi ấm để uống.
sâm cao ly

Phần rễ củ của cây sâm cao ly sẽ được thu hái để triển khai vị thuốc

tình huống sử dụng sâm cao ly trong những bài thuốc chung với những vị thuốc khác thì thường sắc lấy nước uống. Liều lượng mà thậm chí ở khoảng 3 – 15g hoặc nhiều lúc lên tới mức cả 40g, tùy thuộc vào từng loại thuốc, mục đích dùng tương tự như những yếu tố liên quan khác.06

những loại thuốc điều trị từ dược liệu sâm cao ly
Vị thuốc sâm cao ly được sử dụng thông dụng trong một số trong những bài thuốc sau đây:

1. bài thuốc trị chứng vong dương vong âm

bài thuốc 1: cần phải có 1 – 12g sâm cao ly. Đem vị thuốc đi chưng cách thủy rồi chia làm nhiều lần uống trong ngày.
loại thuốc 2: Cần sẵn sàng 3 – 6g sâm cao ly cùng với 4 – 16g phụ tử chế. Cho thuốc vào ấm sắc lấy nước, bỏ buồn phiền, uống 6 lần là sẽ khỏi.

2. bài thuốc chữa không ổn định hệ tiêu hóa, tiêu chảy kéo dài do tỳ vị hư

chuẩn chỉnh bị: 4g sâm cao ly, 12g bạch truật, 12g bạch linh cùng 4g cam thảo.
Thực hiện: những vị thuốc này cho vào ấm sắc với nước rồi chia làm nhiều lần uống, ngày dùng 1 thang.

3. loại thuốc chữa bệnh cảm cho người có khí hư

chuẩn chỉnh bị: 4g sâm cao ly, 12g tô diệp, 12g cát căn, 4g bán hạ, 2 quả đại táo, 3g cam thảo, 4g chỉ xác, 4g tiền hồ, 12g phục linh, 4g cát cánh, 4g trần bì cùng 3 lát sinh khương.
Thực hiện: Sâm cao ly đem sắc riêng. các dược liệu sót lại cho vào ấm sắc chung tiếp đến bỏ thêm 3g mộc hương vào sau cùng. trộn đều 2 loại nước sắc rồi chia làm 3 lần uống, mỗi ngày dùng 1 thang.

4. bài thuốc chữa viêm ở phế quản lâu năm, tâm phế mạn và hen hô hấp

phương thuốc 1: cần phải có 4g sâm cao ly cùng với 12g hồ đào nhục. Đem 2 vị thuốc này đi sắc lấy nước, bỏ buồn bực chia đều thành 2 lần uống, sử dụng 1 thang hàng ngày.
phương thuốc 2: Cần chuẩn bị 8g sâm cao ly, 20g thục địa, 8g ngũ vị tử, 16g hồ đào nhục, 12g thục phụ phiến cùng 8g tắc kè. Sâm cao ly sắc riêng rồi trộn chung với nước sắc các vị thuốc còn sót lại. chia đều thành nhiều đợt uống, sử dụng mỗi ngày 1 thang.

5. phương thuốc bổ trợ chữa bệnh bệnh tiểu đường

chuẩn bị: 16g sâm cao ly, 24g thục địa, 12g thiên môn đông, 8g cát lâm sâm, 12g sơn thù du, 16g kỷ tử.
Thực hiện: Đem cát lâm sâm đi sắc riêng. những vị thuốc còn lại thì sắc chung với nhau. trộn đều 2 loại nước sắc uống trong ngày, hằng ngày chỉ 1 thang.
sâm cao ly có tác dụng gì

thậm chí kết hợp sâm cao ly với những vị thuốc khác để nâng cấp tác dụng khám chữa

6. bài thuốc chữa chứng kinh quý, hồn phách không định, hốt hoảng

chuẩn chỉnh bị: 10g sâm cao ly, 10g phục linh, 6g ích trí nhân, 6g viễn chí cùng 8g mạch môn.
Thực hiện: các vị thuốc bên trên đem cho hết vào ấm, thêm 1 thăng nước. Sắc trên lửa bé dại trong 30 phút. Lọc bỏ bã rồi chia làm việc nhiều lần uống, sử dụng 1 thang/ngày.

7. bài thuốc chữa chứng thiếu máu

loại thuốc 1: cần phải có 4g nhân sâm, 12 – 16g đương quy, 12 – 24g thục địa hoàng, 6 – 8g xuyên khung, 12 – 16g bạch thược. các vị thuốc này cho hết vào ấm, thêm nửa thăng nước rồi sắc lấy 200ml. Lọc bỏ buồn bực chia đều cho các phía làm 2 lần uống, dùng ngày một thang.
bài thuốc 2: Cần 1 ít nhân sâm vừa đủ, 12 – 16g đương quy cùng 20 – 40g hoàng kỳ. những vị thuốc sắc lấy nước đặc, bỏ buồn bực uống trong ngày, sử dụng mỗi ngày chỉ 1 thang.

8. phương thuốc chữa lao lực quá độ

chuẩn chỉnh bị: 12g sâm cao ly, 8g phụ tử chế, 8g mạch môn, 6g ngũ vị cùng 6g nhục quế.
Thực hiện: Đem cho hết những vị thuốc bên trên vào ấm, đổ thêm 600ml nước. Sắc lấy khoảng 200ml, lọc bỏ buồn chán uống làm 2 lần. mỗi ngày chỉ dùng đúng 1 thang.

9. phương thuốc dùng khi trúng lạnh tiết tả

chuẩn chỉnh bị: 10g sâm cao ly, 6g can khương, 7g bạch truật, 4g chích thảo, 4g nhục quế cùng 4g phụ tử chế.
Thực hiện: các vị thuốc đem đi sắc lấy nước đặc, lọc bỏ buồn bực đi và chia làm 3 lần uống. sử dụng với liều lượng 1 thang/ngày.

10. phương thuốc chữa đới hạ không dứt

chuẩn chỉnh bị: 12g sâm cao ly, 10g hoàng liên, 8g liên nhục, 8g ô mai, 6g hoạt thạch, 6g thăng ma, 6g nhục đậu khấu.
Thực hiện: cho tất cả các vị thuốc trên vào ấm, thêm 800ml nước. Sắc bên trên lửa bé dại thu lấy khoảng 200ml. Bỏ buồn bực chia làm 2 lần uống, ngày dùng đúng 1 thang.

11. loại thuốc chứng huyết vựng lúc sinh dứt

chuẩn chỉnh bị: 10g sâm cao ly, 10g đương quy, 10g tô mộc.
Thực hiện: các vị thuốc bên trên đem sắc lấy nước đặc, uống chung với đồng tiện. từng ngày chỉ theo đúng 1 thang.

12. loại thuốc chữa chứng nôn ói do tỳ vị hư

chuẩn bị: 10g sâm cao ly, 8g hoắc dương, 6g mộc qua, 6g quất hồng.
Thực hiện: các vị thuốc trên đem cho vào ấm, thêm 1 thăng nước. Đun bên trên lửa nhỏ tuổi đến khi còn phân nửa. Lọc bã uống ngày một thang.
một số món ăn bồi bổ tình trạng sức khỏe có sâm cao ly
Ngoaì dùng làm vị thuốc thì sâm cao ly còn đc dùng để nguyên liệu trong số món ăn bài thuốc bổ dưỡng, giỏi cho sức khỏe:

1. Nấu canh với hạt sen

chuẩn bị: 6g sâm cao ly, 20g hạt sen cùng 15g đường phèn.
Thực hiện: Đem nấu sâm cùng theo với hạt sen cho chín rồi thêm đường phèn vào. thường xuyên đun cách thủy trong vòng 1 giờ đồng hồ đeo tay. sử dụng tốt cho tất cả những người sau khám chữa ăn uống kém hay suy nhược.
Công dụng của sâm cao ly

Sâm cao ly là nguyên vật liệu mật thiết trong số món ăn phương thuốc bồi bổ cơ thể

2. Món sâm hầm thịt hươu

chuẩn bị: 3g sâm cao ly, 200g thịt hươu, 3g hoàng kỳ, 3g bạch thược, 3g bạch truật, 3g viễn chí, 3g thỏ ti tử, 3g phục linh, 3g sinh khương, 3g dâm dương hoắc, 3g hoài ngưu tất.
Thực hiện: Thịt hươu đem thái lát, những vị thuốc còn sót lại đem gói thật cẩn thận trong túi vải xô. toàn bộ cho vào nồi rồi thêm lượng nước đầy đủ. Đun đến lúc thịt nhừ thì bỏ túi bã vị thuốc đi, nêm nếm gia vị cho vừa miệng. sử dụng ăn trong ngày khi còn ấm nóng. Món ăn này hợp với các người suy yếu, chân tay yếu mỏi, da xanh nhợt, đau lưng mỏi gối, di tinh, liệt dương…

3. Món cháo sâm

chuẩn chỉnh bị: 9g sâm cao ly, 150g kê, 15g hẹ cùng 1 lòng trắng trứng gà.
Thực hiện: Đem hãm sâm lấy nước đặc để riêng ra. Nấu cháo kê cho chín nhừ rồi thêm lòng trắng trứng gà, nước sâm & hẹ & rồi khuấy đều. Chia làm 2 lần ăn trong ngày. Món ăn này sử dụng cho người bệnh tai biến mạch máu não, ăn kém, kích thích vật vã.
để ý khi sử dụng sâm cao ly
Sâm cao ly dù rằng có khả năng tốt cho tình hình sức khỏe, mặc dù vậy bạn cần thận trọng. Bởi nếu dùng sai cách hay là không đúng mục đích sẽ tương đối dễ gây ra những phản ứng phụ.

Cần suy nghĩ một số vấn đề sau khi dùng sâm cao ly để bảo đảm cho sức khỏe:

chỉ định lúc mắc bệnh sơ cảm mới phát bệnh, mới thổ huyết.
không sử dụng khi bận rộn chứng thực nhiệt.
Tránh sử dụng chung với tạo giáp, lê lô hay ngũ linh chi.
khi sử dụng nhân sâm cần tránh ăn củ cải hay uống trà.
phụ nữ có bầu hay cho con bú đừng nên dùng.
chống chỉ định cho trẻ sơ sinh & trẻ bé dại.
người có tiểu sử bệnh tim mạch hay gặp mặt vấn đề về huyết áp cũng không nên sử dụng.
Sâm cao ly dù cho là dược liệu đại bổ dưỡng nhưng hoàn hảo không được sử dụng bởi rất dễ dàng gây ra tác dụng phụ. các thông tin về vị thuốc đc bài viết bên trên đề cập tới chỉ có giá trị tìm hiểu thêm. trước khi sử dụng sâm cao ly nên bàn luận trước với bác sĩ để được tư vấn, nhất là khi dùng cho mục đích khám chữa.

Bình luận facebook

Đăng ký

Đăng ký để nhận tin tức mới nhất