Dây rốn: tổng quan và vấn đề thường gặp

Ngày đăng: 11/24/2021
5 lượt xem

Dây rốn như một chiếc ống chứa mạch máu links giữa mẹ và con qua nhau thai. Công dụng chính của dây là vận chuyển oxy và chất đủ dinh dưỡng đến em nhỏ bé. Trong nội dung bài viết này sẽ đề cập đến công dụng, cấu trúc của dây rốn. Ngoài ra, nội dung bài viết sẽ đề cập thêm vấn đề thường gặp liên quan đến dây rốn.  

1. Công dụng và cấu trúc của dây rốn?

1.1 Công dụng:  

Dây rốn, nối từ nửa bụng của em nhỏ bé với nhau thai, chứa ba mạch máu: hai và một tĩnh mạch máu.

Máu trong chứa hàm lượng thải, ví dụ như khí CO2 từ trao đổi chất bên trong em nhỏ bé. Khí CO2 này được chuyển qua nhau thai qua rốn từ đó theo máu của mẹ về phổi mẹ. Phổi mẹ sẽ thải CO2 ra lúc mẹ thở ra.

Lúc mẹ hít vào, O2 sẽ đi vào của mẹ. Chính được vận chuyển từ tế bào hồng cầu theo máu mẹ, qua nhau thai. Từ trên đây theo tĩnh mạch máu rốn đến cấp oxy cho em nhỏ bé. Vì thế tĩnh mạch máu rốn có công dụng mang oxy và vận chuyển đủ dinh dưỡng từ mẹ đến em nhỏ bé.

1.2 Cấu trúc:

Ba mạch máu từ dây rốn (2 và 1 tĩnh mạch máu) được bao quanh bởi một lớp bảo vệ được gọi là Wharton’s jelly. Ngoài ra, dây thường xuyên có khuynh hướng cuộc lại như lò xo để em nhỏ bé tự do dịch chuyển. Kiểu cuộn lò xo của dây thường tự hình thành vào tuần thứ 9 thai kì và thường theo hướng ngược chiều kim đồng hồ thời trang.

dây rốn
Ba mạch máu từ dây rốn được bao quanh bởi Wharton’s jelly

Dây thường xuyên có đường kính khoảng 1-2 cm, và dài khoảng 60 cm. Một đầu chúng gắn ở giữa bụng ở em nhỏ bé, đầu kia gắn vào trung tâm bánh nhau. Trong một số trong những trường hợp dây bám ở mép hoặc ở mép nhau thai. Trạng thái này tạo ra bệnh dây rốn bám mép.

Sau lúc em nhỏ bé sinh ra, mạch máu của dây tự đóng lại. Trước tiên, đóng lại trước nhờ cơ ở dày hơn. Lợi thế này giúp phòng tránh mất máu từ em nhỏ bé đến nhau thai. rốn sẽ đóng muộn hơn một chút khoảng từ 15 giây đến 3 – 4 phút sau. Do đó, khuynh hướng hiện nay đề cập đến việc kẹp cắt dây rốn trễ hơn sẽ hỗ trợ em nhỏ bé nhận thêm được lượng máu và sắt.

Dây không tồn tại thần kinh trung ương xúc cảm . Vì vậy cắt dây rốn sau lúc sinh đau cho em nhỏ bé của người sử dụng. Sau lúc dây rốn rụng đi, sẽ hình thành lỗ rốn tồn tại trên bụng suốt đời.

2. Những vấn đề gặp?

2.1 Sa dây rốn:

là một biến tướng trước hoặc trong lúc sinh em nhỏ bé. Trong trường hợp này, dây rốn sa xuống qua lỗ cổ tử cung đang mở, thoát ra ngoài âm đạo.

Sa dây rốn
Dây rốn sa xuống qua lỗ cổ tử cung đang mở, thoát ra ngoài âm đạo

Lúc đó, dây bị kẹt do những áp lực của em nhỏ bé . Trạng thái này làm mất sự vận chuyển oxy đến thai nhi. Nếu không xử trí , thậm chí gây tử vong cho thai nhi.

Người ta ước tính cứ 300 ca sinh thì sẽ có một ca sa dây rốn.

Nguyên nhân nào tạo ra sa dây rốn?
  • Ối vỡ sớm
  • Đẻ non tháng
  • Đa thai ( sinh đôi, sinh ba, v.v.)
  • Nước ối quá nhiều (đa ối)
  • Ngôi mông
  • Dây rốn dài ra hơn nữa thông thường

chẩn đoán sa dây rốn bằng rất nhiều cách. Lúc sinh, BS sẽ sử dụng máy theo dõi tim thai để đo nhịp tim của em nhỏ bé. Nếu dây bị sa, em nhỏ bé bị chậm nhịp tim. Hoặc thường hay kiểm tra độ mở của cổ tử cung mỗi 30 phút một lần lúc mẹ đã vào chuyển dạ. Điều này sẽ hỗ trợ phát hiện sa dây rốn .

Một lúc trạng thái này được phát hiện, sẽ ý kiến đề nghị sinh mổ khẩn. là cách tiếp cận tốt nhất để đảm bảo em nhỏ bé đáng tin cậy.

2.2 Dây rốn một (SUA):

là trạng thái thay vì dây rốn có hai thì chỉ từ một . , dây thường sẽ sở hữu khuynh hướng mất rốn , tỉ lệ khoảng 70%.

Dây rốn một chiếm khoảng 0,4-1% tổng số thai kì. Tỉ lệ này lên lúc mẹ mang tuy vậy thai hoặc có tiểu đường.

là trạng thái được phát hiện qua siêu âm sàng lọc thai kì. Trạng thái này phần lớn đều không tổn hại đến em nhỏ bé. Thai vẫn được nuôi dưỡng và phát triển thông thường. Tuy nhiên, người ta ghi nhận rằng có khoảng 15% thai có một rốn sẽ kèm theo chậm phát triển tăng trưởng trong tử cung.

Ngoài ra, dây rốn một đôi lúc sẽ kèm theo với một số trong những nhiễm sắc thể và dị tật thai nhi khác, như:

  • Trisomy số 21 tạo ra bệnh cảnh Down (12,8% có kèm SUA), thể trisomy số 18  (50% có SUA), thể  trisomy số 13 (25% có SUA)
  • Di tật như tim, thận,
  • Bất sản thận: thường ở bên rốn bị mất.

Dây rốn một thường được phát hiện qua siêu âm. Với siêu âm có cao, có độ nhạy và đặc hiệu đạt tới 100%.

2.3 Dây rốn quấn cổ:

dây rốn quấn cổ
 Dây rốn quấn cổ trong lúc mang thai, chuyển dạ hoặc sinh nở

là thuật ngữ được Chuyên Viên y tế sử dụng lúc nhỏ bé bị dây rốn quấn quanh cổ. Trạng thái này trong lúc mang thai, chuyển dạ hoặc sinh nở.

Dây rốn quấn cổ là trạng thái rất thông dụng. Theo thông kê 1/3 trẻ sơ sinh được sinh ra trọn vẹn khỏe mạnh với dây rốn quấn quanh cổ.

Trạng thái này được phát hiện bởi siêu âm. Nếu mẹ được chẩn đoán thai nhi có mắc dây rốn quấn cổ sớm trong thai kì, điều quan trọng là mẹ đừng hoảng sợ. Dây tự tháo ra về sau trước lúc sinh. Nếu dây vẫn quấn cổ, em nhỏ bé vẫn sinh ra đáng tin cậy và khỏe mạnh.

Biến tướng do dây rốn quấn cổ là là cực kỳ hiếm. Biến tướng thông dụng nhất là dây bị nén (những áp lực) trong co thắt tử cung. Điều này làm giảm lượng máu oxy đến em nhỏ bé và qua nhịp tim thai giảm.

Với sự theo dõi thích hợp trong sinh, phát hiện ra vấn đề này trong phần lớn trường hợp và xử trí thích nghi. Vì thế phần lớn trẻ sinh ra mà không tồn tại bất kì biến tướng nào từ bất thường này. Trường hợp nếu nhịp tim em nhỏ bé tiếp tục giảm, ý kiến đề nghị sinh mổ khẩn để đảm bảo em nhỏ bé đáng tin cậy.

Trong một số trong những trường hợp hiếm, dây rốn quấn cổ làm giảm vận động thai nhi, chậm phát triển thai trong tử cung.

2.4 Dây rốn thắt nút:

Trạng thái này lúc em nhỏ bé lật và xoay trong túi ối trong bụng mẹ. Thậm chí dây rốn thắt nút được hình thành lúc trong sinh.

dây rốn thắt nút
Dây rốn thắt nút được hình thành lúc trong sinh

Cứ một trăm trường hợp thì sẽ có một trường hợp bị dây rốn thắt nút. Trạng thái này còn thông dụng hơn cả dây rốn quấn cổ em nhỏ bé.

Những yếu tố dây rốn thắt nút do: dây rốn dài, thai nhi còn nhỏ, mang tuy vậy thai,…

Dấu hiệu thông dụng nhất của dây rốn thắt nút là giảm động đậy thai sau 37 tuần. Nếu nút thắt trong lúc chuyển dạ, máy theo dõi thai sẽ phát hiện nhịp tim .

Trên , trạng thái dây rốn thắt nút không cần quá lo ngại như bạn nghĩ. dây được bảo vệ bởi một lớp mang tên là Wharton’s jelly. Lớp này như một lớp đệm xung quang mạch máu và bảo vệ mạch máu lúc bị thắt.

Tuy nhiên, nếu nút thắt quá chặt sẽ cản trở đến sự lưu thông máu từ nhau thai đến nhỏ bé. Trạng thái này em nhỏ bé bị thiếu oxy. Biến tướng này rất trong sinh em nhỏ bé qua ngã âm đạo. Tuy nhiên, những trường hợp này rất hiếm .

Một điều rằng bạn không thể làm gì để phòng tránh dây rốn thắt nút. Tuy nhiên, bạn theo dõi tinh trạng em nhỏ bé hằng ngày qua động đậy thai (thai máy). Trong trường hợp bạn nhận thấy có bất kì thay đổi nào về thai máy qua theo dõi hằng ngày. Hãy đến trung tâm y tế sản phụ khoa để được và theo dõi trực tiếp. Nếu nghi ngờ dây rốn có nút thắt chặt và phát hiện giảm tim thai đáng ghi chú. BS tư vấn để ý kiến đề nghị sinh mổ khẩn để bắt em nhỏ bé ra ngoài. trên đây là cách tiếp cận tốt nhất.

2.5 Nang dây rốn:

Nang rốn là những túi chất lỏng bên trong dây rốn. Chúng không thông dụng — dưới một trong 100 trường hợp mang thai (ít hơn 1%) có u nang dây rốn. Trạng thái này được phát hiện qua siêu âm. Việc phát hiện nhiều kinh nghiệm tìm thấy hơn trong tam cá nguyệt . Hầu hết u nang được tìm thấy trong tam cá nguyệt không làm ảnh hướng tới em nhỏ bé.

Nếu phát hiện nang dây rốn lúc siêu âm, họ ý kiến đề nghị xét nghiệm bổ sung cập nhật như: siêu âm cụ thể 3D, 4D và xét nghiệm di truyền để kiểm tra dị tật . Nếu u nang lớn, đôi lúc phải cắt bỏ để giữ cho u nang không biến thành vỡ trong chuyển dạ.

Dây rốn là một thành phần thiết yếu để giúp đỡ em nhỏ bé phát triển toàn vẹn trong bụng mẹ. Lúc có những liên quan đến dây rốn đều không ít tác động đến sự phát triển và sống còn của em nhỏ bé. Vì thế, việc tầm soát, khám thai định kì trước sinh là cực kỳ quan trọng. Việc khám thai giúp phần lớn phát hiện được . Từ đó tìm thấy kế hoạch quản ký thai nghén và thích hợp hơn.

>> Xem thêm thêm: Rốn trẻ sơ sinh: Những vấn đề liên quan

Bác sĩ Nguyễn Trung Nghĩa

Bình luận facebook

Đăng ký

Đăng ký để nhận tin tức mới nhất